Prusowie budowali warownie i zamki z kamienia oraz cegieł , według podań historycznych takie zabudowania posiadało Głotowo ( w miejscu ostatnich kaplic kalwarii), Goldberg w Lawke, Podonnenberg w Cerkiewniku ( który ze względu na znakomite położenie służył jako baszta), Kabikiejmy ( wzgórze zamkowe).
Prusowie czcili siły natury Czcili słońce księżyc gwiazdy szczególne rodzaje zwierząt, nawet ropuchy. w poszczególnych okolicach żyli kapłani . Jeden z nich miał swoją siedzibę w Swobodnej nad jeziorem. Były też święte gaje, źródła i pola . Znajdowały się one koło dzisiejszego Cerkiewnika.
20 września 1260 wybuchło powstanie pruskie przeciw Zakonowi Krzyżackiemu. Wodzem powstania wybrano pochodzącego z Głotowa pruskiego wojownika imieniem Glappo. Ten najpierw dla niepoznaki przeszedł na chrześcijaństwo by później podstępem zorganizować powstanie. Zbrojne wystąpienie Warmów i Pogezan wyparło Krzyżaków z terenów rodzimych dla Prusów. Palono krzyżackie zamki i burzono kościoły. Glappo w swoich wojażach zawędrował aż pod Królewiec. Tam szczęście się od niego odwróciło i został wzięty do niewoli. Torturowano go a następnie stracono na wzgórzu niedaleko miasta. Wzgórze to Krzyżacy nazywali Glappoberg.
Dzisiejsza Kalwaria Głotowska za panowania Prusów była również miejscem kultu. Wąwóz poświęcony bogom nosił miano świętego miejsca, nie daleko stała świątynia. Podczas misji chrystianizacyjnych prowadzonych na tych terenach w dawne miejsca kultu pogańskiego stawiano chrześcijańskie kościoły.
W 1361 wieś Praslity zamieszkiwało 10 rycerzy. Znane są imiona pięciu z nich: Tuledrange, Cantote, Milde, Nodobe i Tulegede.
W XIV-XV wieku wzniesione zostały mury miejskie z trzema bramami wjazdowymi: Głotowską, Ornecką i Łąkową.
W 1454 roku mieszczanie dobromiejscy oraz ludność Cerkiewnika, wystąpili zbrojnie przeciwko biskupowi warmińskiemu, który sprzyjał Zakonowi Krzyżackiemu. Uderzyli na pałac w Smolanach, chcąc dać nauczkę biskupowi Kuhschmalowi. Folwark i rezydencje spustoszono.
Biskup Warmińki Łukasz Watzenrode, w 1502 roku, nakazał kopać nad jeziorem Limajno w celu poszukiwania srebra. Na głębokości bliskiej wzrostu człowieka znaleziono niebieskawą, stosunkowo ciężka warstwę ziemi, której próbki wysłano do Torunia na badania w celu uzyskania opinii , czy są to rudy srebra. Kilku rzeczoznawców stwierdziło podobno że są to złoża srebrnonośne. Jednak inni twierdzili, że zawierają nie wielka ilość srebra bądź nie zawierają go wcale. Wydobycie złoża okazywało się większe w kosztach niż przychód ze złoża i prace wstrzymano.
Z okolic Cerkiewnika sprowadzano modrzewie na maszty dla statków floty kaperskiej tworzonej przez króla Zygmunta Augusta w drugiej połowie XVI wieku.
Ustaliło się ze XVI wieku każda większa wiś zasadzona na prawie chełmińskim wystawiała po 2 zbrojnych, mniejsze po zaś 1 lub dwie małe wsie 1 zbrojnego.
W 1644 sołtysi Knopina, Starego Dworu oraz Barcikowa byli zobowiązani do wystawienia wspólnie jednego konnego do służby.
O 5 km od Dobrego Miasta leży wieś Smolajny, dawna letnia rezydencja biskupów warmińskich. Po zniszczeniach wojny północnej (1700-1721) odbudował ją biskup Adam Grabowski. O park i ogród zadbał Biskup Ignacy Krasicki. Z tamtych lat zostały m.in. piękne aleje: klonowa i lipowa oraz staw.
W śród mieszkańców cerkiewnika w końcu XVII wieku przeważali Niemcy. Rozumieli oni potrzebę znajomości języka polskiego i w 1799 wystosowali prośbę do władz o obsadzenie w szkole nauczyciela języka polskiego. Mieszkańcy upatrzyli sobie do tej roli pochodzącego z Krakowa Kaspra Terlickiego, syna nauczyciela i organisty. Kandydat otrzymał we Fromborku w 1796 stosowne zaświadczenie no należytym przygotowaniu. Zachował się list polecający owego kandydata na nauczyciela i możemy go tutaj przytoczyć we fragmencie:
„ Poza tem, że mówi i pisze Candidatus tak samo dobrze po polsku, jak i po niemiecku, a pierwsza mowa jest w tutejszej miejscowości często bardzo potrzebna, ponieważ sąsiadujące, polskie wsie obwodu olsztyńskiego, jak Buchwałd, Barkweda, muszą przysyłać często do cerkiewnickiej szkoły także swoje dzieci, jako że szkoła u nich nie jest osadzona”.
11 czerwca 1807 roku żołnierze pod wodza generała Józefa Dobrowskiego przemaszerowali przez Dobre Miasto kierując się na Lidzbark Warmiński.
Znana jest historia z wizyty parostatku w Dobrym Mieście, który pojawił się na rzece Łynie, a jego wizyta skończyła się pożarem mostu Knopnickiego.
W 1939 liczyło 5931 mieszkańców. W sierpniu 1945 roku Dobre Miasto liczyło 435 mieszkańców.
Formy nazewnicze Dobrego Miasta do 1945 roku: niem. Guttstadt – inne nazwy: Guddestat, Godenstat, Gudinstat, Gutberg, Gutenstat, Guthenstadt, Guthinstadt.
.
W mieście przed II Wojną Światową było sześć instytucji bankowych.
Źródła: "Parafia Głotowo. Powiastka krajoznawcza", "Dobre Miasto - Skrawek uroczej Warmii"
o większości nie miałem pojęcia...
